परम्परागत कृषिमा प्रविधिको धेरै कम प्रयोग। यसले यसको ठूलो स्तरको उत्पादन पनि उत्पादक हुँदैन। यहाँ उत्पादन केवल किसान र जमीन काम गर्नेको उपभोगका लागि हो। औजारहरू जस्तै सिकिल, कुदाल वा फावो अक्सर प्रयोग गरिन्छ। यदि किसानसँग ट्रयाक्टर छ भने, यो सामान्यतया यसको अधिकतम शक्तिमा…
१. परिचय गहुँ धान तथा मकै पछिको तेश्रो ठूलो खाद्यान्न बाली हो । नेपालमा ७ लाख ६ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा १९ लाख ४९ हजार मे.टन गहुँको उत्पादन हुने गर्दछ । साथै गहुँको उत्पादकत्व २.७५ मे. टन/ हे. रहेको छ (MoALD, 2018)। आवश्यक कृषि सामाग्रीहरु…
हाम्रो नेपालमा हाइब्रिड बीउका कारण रैथाने बीउ हराउदै गएको छ । धेरै उत्पादन हुने भन्दै हाइब्रीड (उन्नतजात) बीउमा किसान लोभिन थालेपछि रैथाने बीउ सङ्कटमा परेको हो । नेपालको अर्थतन्त्रमा एक चौथाइ योगदान कृषीको छ । कुल जनसङ्ख्याको दुई चौथाई कृषीमा आश्रीत छन् । कृषीमा…
उन्नत बिउ कृषि उत्पादन वृद्धि गर्ने एक निकै नै महत्वपुर्ण स्रोत हो। तर पनि अविकसित राष्ट्रका गरिब किसानहरु सँग उन्नत बिउ प्रयोग गर्दा हुने फाइदा बारे ज्ञानको कमि र उन्नत बिउ सजिलै उपलब्ध नहुने अथवा उन्नत बिउ भनेर पाइने बिउमा गुणस्तरीयताको कमि हुने समस्या…
जैविक पद्धतिद्वारा जीवलाई नष्ट गर्नेे सूक्ष्म जीवीय विषादीलाई नै जैविक विषादी भनिन्छ । हिजोआज फाइदाजनक सूक्ष्म जीवका साथै वनस्पतिमा आधारित पदार्थलाई समेत जैविक विषादीको रूपमा बुझिने गरिन्छ । वास्तवमा यी पदार्थमा कुनै सूक्ष्म जीवित जीवका अलावा वनस्पतिमा पाइने खास तत्व वा सक्रिय तत्व हुन्छन् । कुनै पनि…
मोरिङ्गा छिटो बृद्धि हुने बह्वर्षे बृ हो । र यसलाई अंग्रजीमा ड्रम प्याडिस भारतमा मोरिङ्गा र नेपालको मधेसमा सोहजन, सोहिजन, सहजन तथा मुन्गा र पहाडमा सितलचिनी भनेर जानिन्छ । यसको खेती भारत, फिलिपिन्स थाइल्यानड, ताइवान, श्रीलंका । नेपालमा पनि गरेको पाइन्छ । नेपालको तराई…